WHOIS ve alan adı kaydı

WHOIS ve alan adı kaydı nedir?

Alan adı kaydı, bir alan adının bir kayıt şirketi (registrar) aracılığıyla belirli süreyle tescil edilmesi işlemidir. WHOIS ise alan adının sahibi, kayıt tarihi, bitiş tarihi, kayıt şirketi ve ad sunucuları gibi bilgilerini sorgulatan protokol ve veri hizmetidir.

Alan adını satın almak aslında kullanım hakkını belirli süre kiralamaktır. Süre dolmadan yenilenmezse alan adı serbest kalabilir ve başkası tarafından alınabilir.

Nasıl çalışır?

Kayıt şirketi, alan adı uzantısını yöneten kayıt kuruluşuna (registry) alan adı bilgisini iletir. Ad sunucuları tanımlanarak alan adının hangi DNS’e işaret edeceği belirlenir. WHOIS kayıtları çoğunlukla sahip, yönetici ve teknik iletişim bilgilerini içerir; ancak gizlilik düzenlemeleri nedeniyle birçok kayıtta kişisel veriler gizlenir veya maskelenir. Yeni sistemlerde WHOIS’in yerini RDAP almaktadır.

Ülke uzantılarının kendi kuralları, kayıt koşulları ve sorgu biçimleri vardır. Alan adı kilidi (transfer kilidi), yetkisiz transferi önleyen bir korumadır ve transfer için yetkilendirme kodu gerekir.

Sunucu ve hosting ortamında

Hosting satın alırken alan adı kaydıyla barındırmayı ayırmak, esneklik ve güvenlik sağlar. Alan adı hesabı yönetim erişimi kaybedilirse site, e-posta ve DNS tamamen kaybedilebilir; bu nedenle alan adı kayıt hesabı en kritik hesaplardan biridir. Kimlik avı ve alan adı çalma girişimleri sıkça bu hesapları hedefler.

Bitiş tarihi yaklaştığında gelen yenileme e-postaları taklit edilerek sahte fatura dolandırıcılığı da yapılır; yenilemeleri yalnızca kendi hesabınızdan yapın.

Nasıl uygulanır?

• Alan adını kendi adınıza veya şirketinize kaydedin; iletişim e-postasını erişebildiğiniz ve güvenli bir adrese ayarlayın.
• Kayıt şirketi hesabında güçlü parola ve iki adımlı doğrulama kullanın.
• Alan adı kilidini açık tutun ve otomatik yenilemeyi etkinleştirin.
• Bitiş tarihini takvime ve izlemeye ekleyin.
• WHOIS gizliliğini kullanın; kişisel veri ifşasını azaltın.
• DNSSEC’i destekliyorsa etkinleştirin.

Sık yapılan hatalar

• Alan adını web tasarımcısının veya sağlayıcının adına kaydettirmek.
• Kayıtlı e-posta adresinin erişilemez hale gelmesi.
• Otomatik yenilemeye güvenip ödeme yöntemini güncel tutmamak.
• Sahte yenileme veya transfer e-postalarına inanmak.