Yüksek erişilebilirlik (HA)

Yüksek erişilebilirlik nedir?

Yüksek erişilebilirlik (High Availability, HA), bir sistemin tek bir bileşenin arızasına rağmen hizmet vermeye devam etmesini sağlayacak şekilde yedekli olarak tasarlanmasıdır. Amaç tek hata noktalarını ortadan kaldırmak ve plansız kesintileri en aza indirmektir.

Erişilebilirlik genellikle yüzde ile ifade edilir; her ek “9” yıllık kabul edilen kesinti süresini ciddi biçimde azaltır ve maliyeti büyük ölçüde artırır. Gerçek ihtiyaç, kesintinin işe maliyetine göre belirlenmelidir.

Nasıl çalışır?

Temel yapı taşları şunlardır:

• Yedeklilik: aynı işi yapabilen birden çok sunucu ve ağ yolu
• Yük dengeleme: trafiği sağlıklı düğümlere dağıtma
• Sağlık denetimi: arızalı düğümü otomatik tespit etme
• Yük devretme (failover): arıza anında trafiğin yedeğe geçmesi
• Veri çoğaltma: veritabanı ve dosyaların eşzamanlı ya da eşzamansız kopyalanması

Etkin-etkin yapıda tüm düğümler çalışır; etkin-pasif yapıda yedek bekler. Bölünmüş beyin (split brain) gibi durumlar önlenmelidir. Her katmanın (ağ, uygulama, veri, güç) ayrı ayrı yedekli olması gerekir.

Sunucu ve hosting ortamında

Tipik bir HA web mimarisinde iki veya daha fazla uygulama sunucusu bir yük dengeleyicinin arkasındadır; veritabanı çoğaltmalı çalışır; paylaşılan dosyalar ortak depolamada veya nesne depolamada tutulur; yük dengeleyicinin kendisi de yedeklidir. Sanallaştırma kümeleri, bir fiziksel makine bozulduğunda sanal makineleri başka düğümde yeniden başlatabilir.

Tek bir VPS ya da tek bir paylaşımlı hosting hesabı HA sunmaz. Alan adı için birden çok yetkili DNS sunucusu ve düşük TTL değerleri de yük devrini destekler.

Nasıl uygulanır?

• Hedef erişilebilirlik ve kabul edilebilir kesinti süresini iş gereksinimiyle belirleyin.
• Tek hata noktalarını haritalayın: sunucu, ağ, depolama, DNS, güç, yük dengeleyici.
• Veritabanı çoğaltma ve yedek düğüm kurun; veri tutarlılığı ödünlerini anlayın.
• Yük devri senaryolarını düzenli ve planlı biçimde test edin.
• Dışarıdan uptime izleme ve uyarı kurun.
• HA’yı yedeğin yerine koymayın; silinen veri iki düğümde de silinir.

Sık yapılan hatalar

• Yedekli sunucular kurup aynı veri merkezi veya aynı güç hattına bağımlı bırakmak.
• Yük devrini hiç test etmemek.
• HA’yı yedekleme sanmak.
• Karmaşıklığı hesaba katmamak; yanlış kurulmuş HA, tek sunucudan daha az güvenilir olabilir.