SSH

SSH nedir?

SSH (Secure Shell), uzak bir sunucuya şifreli ve güvenli biçimde bağlanıp komut çalıştırmanızı, dosya aktarmanızı sağlayan ağ protokolüdür. Varsayılan olarak 22 numaralı portu kullanır. Telnet gibi eski şifresiz yöntemlerin yerini almıştır ve Linux sunucu yönetiminin standart aracıdır.

SSH bağlantısı boyunca kullanıcı adı, parola ve veriler şifrelenir. Böylece ağı dinleyen biri yazdıklarınızı göremez ve oturumu değiştiremez.

Nasıl çalışır?

Bağlantı kurulurken istemci ve sunucu şifreleme algoritmasında anlaşır, sunucunun kimliği ana bilgisayar anahtarıyla doğrulanır ve ortak bir oturum anahtarı üretilir. Ardından kullanıcı kimliği parola ya da daha güvenli olan SSH anahtarıyla doğrulanır. İlk bağlantıda sunucunun parmak izini kontrol etmeniz istenir; bu, sahte sunucuya bağlanmayı önler.

SSH yalnızca uzak komut satırı değildir; tünelleme (port yönlendirme), SCP ve SFTP ile güvenli dosya aktarımı da sağlar.

Sunucu ve hosting ortamında

VPS ve dedicated sunucularda yönetimin ana kapısı SSH’dir; bu nedenle saldırganların en çok denediği hizmetlerden biridir. Günlüklerde sürekli başarısız giriş denemesi görmeniz normaldir. Yapılandırma /etc/ssh/sshd_config dosyasındadır ve değişiklikten sonra servisin yeniden yüklenmesi gerekir.

Bazı paylaşımlı hosting paketlerinde de kısıtlı SSH erişimi bulunur. cPanel, Plesk ve DirectAdmin üzerinden SSH erişimini etkinleştirebilir veya anahtar tanımlayabilirsiniz. Bağlantı için temel komut ssh kullanici@sunucu biçimindedir.

Nasıl korunulur?

• Parola yerine SSH anahtarıyla giriş yapın ve parola girişini kapatın.
• Root ile doğrudan girişi kapatıp sudo yetkili kullanıcı kullanın.
• Erişimi güvenlik duvarında yalnızca gerekli IP adreslerine sınırlayın.
• Fail2ban benzeri araçlarla tekrarlayan başarısız denemeleri engelleyin.
• Yalnızca gereken kullanıcılara erişim verin (AllowUsers gibi ayarlarla).
• OpenSSH’i güncel tutun; mümkünse ikinci bir faktör ekleyin.

Sık yapılan hatalar

• Parola girişini açık bırakıp zayıf parola kullanmak.
• Sunucu parmak izi uyarısını doğrulamadan geçmek.
• Anahtarla girişi test etmeden parola girişini kapatıp dışarıda kalmak.
• Özel anahtarı korumasız cihazlarda tutmak.