Proxy nedir?
Proxy (vekil sunucu), istemci ile hedef sunucu arasında aracılık eden sunucudur. İstemcinin isteğini kendi adına iletir, cevabı alıp istemciye geri verir. Hedef sunucu, isteğin doğrudan istemciden değil proxy’den geldiğini görür; bu sayede IP gizleme, filtreleme ve önbellekleme sağlanabilir.
Proxy türleri kullanım amacına göre değişir. İstemci tarafında çalışan proxy’ye ileri vekil (forward proxy) denir; sunucu tarafında çalışanlara ise ters vekil adı verilir.
Nasıl çalışır?
İstemci istekleri hedef yerine proxy’ye gönderir. Proxy isteği inceleyebilir, kurallara göre filtreleyebilir, önbellekten cevap verebilir veya hedefe iletebilir. Cevap da proxy üzerinden geri döner. HTTPS trafiğinde proxy genellikle tüneli kurar; içeriği görmesi ise yalnızca ayrıca yapılandırılmış denetim senaryolarında mümkündür.
Başlıca kullanım alanları:
- İçerik filtreleme ve erişim denetimi.
- Önbellekleme ile bant genişliği tasarrufu.
- İstemci IP adresini hedeften gizleme.
- Günlükleme ve kurumsal trafik izleme.
Sunucu ve hosting ortamında
Sunucu tarafında, uygulamanın dış servislere giden isteklerini kontrol etmek için çıkış proxy’si kullanılabilir. Bu, yalnızca izin verilen adreslere erişimi sağlar. Ayrıca uygulamalar proxy üzerinden IP’lerini sabitlemek veya dış API sınırlarını yönetmek için de proxy kullanabilir.
Web sunucusunun önüne konan proxy ise ters vekildir ve yük dengeleme, TLS sonlandırma ve önbellekleme sağlar. Açık (herkese serbest) bir proxy çalıştırmak ise ciddi risk taşır; saldırganlar bunu kendi trafiklerini gizlemek için kötüye kullanabilir.