FTP / SFTP

FTP / SFTP nedir?

FTP (File Transfer Protocol), sunucuya dosya yüklemek ve indirmek için kullanılan eski bir protokoldür; veriyi ve parolayı şifresiz taşır. SFTP ise SSH üzerinden çalışan, tüm bağlantıyı şifreleyen güvenli dosya aktarım protokolüdür. Güvenlik için günümüzde SFTP tercih edilir.

İsimleri benzer olsa da FTP ve SFTP farklı protokollerdir. SFTP, FTP’nin şifreli hali değildir; SSH altyapısını kullanan ayrı bir protokoldür. FTPS ise FTP’nin TLS ile korunmuş sürümüdür.

Nasıl çalışır?

FTP iki ayrı bağlantı kullanır: komutlar için bir kontrol bağlantısı (varsayılan 21. port) ve veri için ayrı bir bağlantı. Bu yapı güvenlik duvarlarında ek ayar gerektirir ve parola düz metin gider. SFTP ise tek bir şifreli SSH bağlantısı (varsayılan 22. port) üzerinden hem komutları hem veriyi taşır.

Farkları kısaca:

• FTP: şifresiz, çift bağlantı, eski ve riskli.
• FTPS: FTP’ye TLS şifrelemesi ekler, hâlâ çift bağlantı kullanır.
• SFTP: SSH üzerinden tek bağlantı, şifreli ve anahtar tabanlı doğrulamayı destekler.

Sunucu ve hosting ortamında

cPanel, Plesk ve DirectAdmin hesaplarında FTP kullanıcıları tanımlanabilir; birçok sağlayıcı bunun yanında SFTP veya FTPS de sunar. Web sitesi dosyalarını yüklerken FileZilla, WinSCP gibi istemciler kullanılır. Ele geçirilen FTP hesapları, sitelere zararlı kod yerleştirmenin yaygın yollarından biridir.

Güvenlik için mümkünse düz FTP’yi tamamen kapatın, SFTP kullanın ve kullanıcıların yalnızca kendi dizinlerine erişebilmesini sağlayın (chroot). Kullanılmayan FTP hesaplarını silmek de önemlidir.

Nasıl korunulur?

• Mümkünse düz FTP yerine SFTP veya en azından FTPS kullanın.
• SFTP’de parola yerine SSH anahtarıyla doğrulamayı tercih edin.
• Her kullanıcıyı kendi ana dizinine hapsedin (chroot).
• Anonim FTP erişimini kapatın.
• Kullanılmayan ve eski FTP hesaplarını silin.
• Başarısız giriş denemelerini sınırlayın ve günlükleri izleyin.

Sık yapılan hatalar

• Parolayı şifresiz FTP ile göndermek, özellikle herkese açık ağlardan.
• FTP hesabına geniş yetki vererek tüm sunucuya erişim sağlamak.
• Tek ortak FTP hesabını birden fazla kişiyle paylaşmak.
• Yükleme sonrası dosya izinlerini 777 yapıp bırakmak.