MTU nedir?
MTU (Maximum Transmission Unit), bir ağ arayüzünün parçalamadan tek seferde gönderebileceği en büyük paket boyutudur ve bayt cinsinden ifade edilir. Ethernet'te yaygın değer 1500 bayttır. Yol boyunca bu değerden büyük paketler parçalanır veya düşürülür.
MTU uyuşmazlığı, ayarın yanlış olduğu durumlarda küçük sayfaların açılıp büyük dosyaların takıldığı, SSH'ın bağlanıp işlem sırasında dondurduğu gibi tuhaf belirtiler verir.
Nasıl çalışır?
Bir bağlantı kurulurken uç noktalar yol üzerindeki en küçük MTU'ya uyum sağlamaya çalışır. Yol MTU keşfi (Path MTU Discovery), paketleri “parçalama” yasağı bayrağıyla gönderir; yolda küçük MTU'lu bir bağlantı varsa yönlendirici ICMP ile gerekli boyutu bildirir. ICMP'nin engellenmesi bu mekanizmayı bozar ve kara delik oluşturur.
TCP için ilgili değer MSS'tir; MTU'dan başlık boyutları çıkarılarak hesaplanır. Tünel ve VPN'ler pakete ek başlık eklediğinden etkili MTU düşer; WireGuard, IPsec, GRE veya VXLAN gibi tünellerde değerin düşürülmesi gerekebilir.
Sunucu ve hosting ortamında
Sanal sunucularda, konteyner ağlarında ve bindirme ağlarında (overlay) MTU zinciri karmaşıklaşır. Bir VPN veya tünel arkasındaki sunucuya bağlanırken sayfalar takılıyorsa ilk akla MTU gelmelidir. Veri merkezlerinde bazen 9000 baytlık jumbo çerçeve kullanılır; bunun uçtan uca tutarlı olması şarttır.
Belirti ayırt etmek için ping -M do -s 1472 hedef gibi bölünmesin bayrağıyla farklı boyutlar denenir; hangi boyuttan sonra paketler geçmiyorsa sınır oradadır.
Nelere dikkat edilmeli?
- Varsayılan 1500 değerini yalnızca bir neden varsa değiştirin.
- Tünel ve VPN arayüzlerinde MTU değerini başlık yüküne göre düşürün.
- ICMP'nin “parçalanma gerekli” mesajlarını engellemeyin.
- Güvenlik duvarında TCP MSS sıkıştırma (clamping) ile uyuşmazlığı giderebilirsiniz.
- Jumbo çerçeveyi kullanacaksanız tüm yol üzerindeki cihazlarda aynı değeri ayarlayın.
- Değişikliklerden sonra gerçek trafikle (büyük dosya aktarımı) test edin.
Sık yapılan hatalar
- Tüm ICMP'yi kapatıp yol MTU keşfini bozmak.
- Ağ cihazlarında farklı MTU değerleri bırakmak.
- Sorunu uygulamada arayıp ağ katmanını incelememek.
- Ping testini küçük paketlerle yapıp sorunu görememek.
Sık sorulan sorular
MTU'yu düşürmek hız yavaşlatır mı?
Hafif bir başlık yükü artışı olur ama parçalanma ve kayıp kaynaklı yavaşlıktan çok daha az etkilidir.
VPN kurduktan sonra bazı siteler açılmıyor, neden?
Büyük olasılıkla tünel başlığı nedeniyle MTU yetersiz kalıyor. Tünel arayüzünün MTU değerini düşürmek veya MSS sıkıştırması genellikle çözer.
Jumbo frame ne işe yarar?
Daha büyük paketlerle işlemci yükünü azaltır ve depolama ağlarında verimi artırır; ama yolun tamamı desteklemelidir.
Bu terimin geçtiği rehberler
- Ağ sorun giderme: ping, traceroute, mtr ve dig ile adım adım teşhisBağlantı ve yavaşlık sorunlarında ping, traceroute, mtr, dig, ss ve tcpdump araçlarıyla sorunun nerede olduğunu adım adım bulmayı gösteren Linux ağ sorun giderme rehberi.
- IPv6 güvenlik duvarı ve adresleme temelleriIPv6 adresleme, SLAAC, gerekli ICMPv6 türleri, nftables ile IPv6 güvenlik duvarı kuralları ve sunucuda IPv6 kapatma/açma adımlarını anlatan pratik bir rehber.
- WireGuard ile siteden siteye (site-to-site) VPNİki ağı WireGuard ile birbirine bağlayan site-to-site VPN kurun: anahtar üretimi, iki uçta yapılandırma, IP yönlendirme, güvenlik duvarı kuralları ve el sıkışma doğrulaması.
- VLAN ile ağ bölümleme rehberiVLAN ile ağ bölümleme nasıl yapılır: 802.1Q etiketleme, trunk ve access mantığı, Linux sunucuda VLAN arayüzü oluşturma ve doğrulama adımları.
İlgili terimler
- NATAğ adresi çevirisi: özel IP adreslerini ortak bir genel IP adresiyle internete çıkarmayı sağlayan teknik.
- PortBir IP adresinde farklı servisleri ayıran numaralı giriş noktası.
- Port taramasıBir sunucudaki hangi portların açık olduğunu ve hangi servislerin dinlediğini belirlemek için yapılan yoklama.
- Proxy (vekil sunucu)İstemci ile hedef arasında aracılık eden sunucu.
- Sıfır güven (zero trust)Ağın içinde olmayı güven için yeterli saymayan, her erişimi doğrulayan güvenlik yaklaşımı.
- SMTPE-posta gönderiminde kullanılan standart protokol.