DHCP nedir?
DHCP (Dynamic Host Configuration Protocol), bir ağa bağlanan cihazlara IP adresi, alt ağ maskesi, varsayılan ağ geçidi ve DNS sunucusu gibi ayarları otomatik olarak veren protokoldür. Böylece her cihazı elle yapılandırmak gerekmez.
Evdeki modem, ofis yönlendiricisi ve veri merkezi ağlarında yaygındır. Adresler “kira” (lease) olarak belirli süreyle verilir ve süre dolunca yenilenir.
Nasıl çalışır?
Süreç genellikle dört adımdır:
- Discover: istemci ağda DHCP sunucusu arar (yayın paketi).
- Offer: sunucu bir adres önerir.
- Request: istemci öneriyi kabul ettiğini bildirir.
- Acknowledge: sunucu kirayı onaylar.
Sunucu adres havuzunu yönetir, bazı cihazlara MAC adresine göre hep aynı adresi verebilir (rezervasyon). Yayın paketleri yönlendiricilerden geçmediği için farklı alt ağlarda bir DHCP röle ajanı gerekir.
Sunucu ve hosting ortamında
Sunucu odalarında üretim sunucularına çoğunlukla sabit IP verilir; DHCP daha çok yönetim ağları, kurulum (PXE ile otomatik kurulum) ve iç ofis ağlarında kullanılır. Birçok VPS ve bulut sağlayıcısı sanal makineye ilk açılışta DHCP ile adres atar; sağlayıcının verdiği adres sabit kalır. Sanal ağlarda hipervizör ya da sanal ağ aygıtı bu rolü üstlenebilir.
Güvenlik açısından, ağa takılan yetkisiz bir DHCP sunucusu (rogue DHCP) istemcilere yanlış ağ geçidi ve DNS verip trafiği saptırabilir.
Nasıl korunulur?
- Sunucular için sabit veya DHCP rezervasyonlu adresler kullanın; adres değişimi servisleri bozmasın.
- Yönetilebilir anahtarlarda DHCP snooping açıp yalnızca güvenilen portlardan DHCP yanıtına izin verin.
- Havuz boyutunu cihaz sayısına göre belirleyin ve kira sürelerini kullanıma uygun seçin.
- DHCP günlüklerini tutun; hangi cihazın ne zaman hangi adresi aldığını bilmek olay incelemesinde gerekir.
- Misafir ve üretim ağlarını ayrı alt ağlara bölün.
- Kullanılmayan ağ portlarını kapatın.
Sık yapılan hatalar
- Aynı ağda iki DHCP sunucusu çalıştırıp adres çakışması yaşamak.
- Sunucuya elle adres verirken DHCP havuzunu dışarıda bırakmamak.
- Kira süresini çok kısa ya da çok uzun seçmek.
- Günlükleri tutmadığı için bir IP'nin kime ait olduğunu sonradan bulamamak.
Sık sorulan sorular
Sunucuya DHCP ile mi sabit IP mi vermeliyim?
Genelde sabit IP veya DHCP rezervasyonu tercih edilir; böylece alan adı, güvenlik duvarı ve izleme kuralları adresin değişmesinden etkilenmez.
Kiralama süresi ne demek?
Cihazın adresi kullanabileceği süredir. Süre yarılandığında istemci kirayı yenilemeye çalışır; yenilenemezse adres serbest kalır.
DHCP IPv6'da da var mı?
Evet, DHCPv6 vardır. IPv6'da ayrıca SLAAC ile otomatik adres alma da mümkündür.
Bu terimin geçtiği rehberler
- Proxmox VE’de LXC konteyner oluşturma ve yönetme (pct)Proxmox VE’de LXC konteyneri pct komutuyla oluşturun, başlatın ve yönetin: şablon indirme, kaynak ayarı, anlık görüntü, yedek ve ayrıcalıksız konteyner güvenliği.
- Proxmox VE’de cloud-init ile sanal makine şablonlarıProxmox VE’de bir cloud-init sanal makine şablonu hazırlayın; qm ile şablondan klonlayıp kullanıcı, SSH anahtarı ve IP ayarlarını saniyeler içinde tanımlayın.
- Dedicated sunucuda ağ bonding (active-backup ve LACP) ile yedekli bağlantı (netplan ve NetworkManager)Dedicated sunucunuzdaki iki ağ kartını bonding ile birleştirin: active-backup ve LACP (802.3ad) kurulumu, netplan ve NetworkManager örnekleri, failover testi.
- VPN’de DNS sızıntısı testi ve önlemiVPN kullanırken DNS isteklerinin tünel dışına sızıp sızmadığını test edin; WireGuard, OpenVPN ve Windows için ayarlarla kendi DNS çözümleyicinizi kurarak önlem alın.
İlgili terimler
- DKIME-postayı dijital imzalayarak içeriğin değişmediğini ve gönderenin doğruluğunu kanıtlayan yöntem.
- DMARCSPF ve DKIM sonuçlarına göre sahte e-postaya ne yapılacağını belirleyen politika.
- DNSAlan adlarını IP adreslerine çeviren internet adres defteri.
- DNSSECDNS yanıtlarını dijital imzayla doğrulayan güvenlik uzantısı.
- FTP / SFTPDosya aktarım protokolleri; FTP şifresizdir, SFTP SSH üzerinden şifrelidir.
- ICMPAğ hatalarını bildirmek ve ping gibi tanılama araçlarını çalıştırmak için kullanılan denetim protokolü.