DNS

DNS nedir?

DNS (Domain Name System, alan adı sistemi), insanların okuyabildiği alan adlarını (örneğin ornek.com) bilgisayarların kullandığı IP adreslerine çeviren dağıtık sistemdir. Tarayıcıya bir adres yazdığınızda DNS, o adın hangi sunucuda barındığını bulur. Telefon rehberinin internetteki karşılığı gibidir.

DNS olmadan her siteye ulaşmak için IP adreslerini ezberlemeniz gerekirdi. Aynı zamanda e-posta yönlendirmesi ve alan adı doğrulaması gibi birçok hizmet de DNS kayıtlarına dayanır.

Nasıl çalışır?

Bir alan adı sorgulandığında önce cihazınızın ve ardından internet servis sağlayıcınızın veya tercih ettiğiniz çözümleyicinin (resolver) önbelleğine bakılır. Orada yoksa çözümleyici sırasıyla kök sunucuları, alan adı uzantısı (TLD) sunucularını ve alan adının yetkili ad sunucusunu sorgulayıp cevabı bulur. Cevap, TTL denen süre boyunca önbellekte tutulur.

Başlıca kayıt türleri:

• A / AAAA: alan adını IPv4 / IPv6 adresine bağlar.
• CNAME: bir adı başka bir adın takma adı yapar.
• MX: e-posta sunucularını belirtir.
• TXT: SPF, DKIM gibi doğrulama bilgilerini taşır.
• NS: alan adının yetkili ad sunucularını gösterir.

Sunucu ve hosting ortamında

Bir siteyi yayına alırken alan adının ad sunucularını (NS) hosting sağlayıcınıza veya DNS hizmetinize yönlendirirsiniz. cPanel, Plesk ve DirectAdmin içinde DNS bölge düzenleyicisiyle A, MX, TXT gibi kayıtları yönetebilirsiniz. Sunucu taşırken değişikliklerin yayılması TTL süresine bağlı olarak zaman alabilir.

DNS’in güvenliği doğrudan erişilebilirliği etkiler: yanlış ya da ele geçirilmiş bir kayıt kullanıcıları başka bir sunucuya yönlendirebilir. Bu yüzden alan adı hesabınızı ve DNS yönetim panelinizi iki adımlı doğrulamayla korumanız gerekir.

Nelere dikkat edilmeli?

• Alan adı kayıt şirketi ve DNS paneli hesabınızda iki adımlı doğrulamayı açın.
• Kullanılmayan veya eski kayıtları temizleyin; askıda kalan kayıtlar alt alan adı ele geçirmesine yol açabilir.
• Taşıma öncesinde TTL değerini düşürüp değişiklik sonrası yeniden yükseltin.
• Kayıtları değiştirmeden önce mevcut yapılandırmanın yedeğini alın.
• Birden fazla ad sunucusu kullanarak tek hata noktasını önleyin.
• Mümkünse DNSSEC ile cevapların doğruluğunu güvence altına alın.

Sık yapılan hatalar

• Değişiklik yaptıktan sonra yayılma süresini hesaba katmayıp hemen sorun var sanmak.
• MX veya TXT kayıtlarını silerek e-postayı kesintiye uğratmak.
• Kök alan adına CNAME eklemeye çalışmak.
• Eski sunucuya işaret eden kayıtları unutmak.