Yük ortalaması kaç olmalı?

Genel kural olarak yük ortalaması çekirdek sayısının altında kalmalıdır. Tek çekirdekli bir VPS'te 1,0 dolu demektir; 4 çekirdekte 4,0 dolu demektir. Kısa sıçramalar normaldir, sürekli yüksek değerler araştırılmalıdır.

htop yerine top kullanabilir miyim?

Evet, top her sistemde hazır gelir. htop ise renkli, kaydırılabilir ve süreç sonlandırma gibi işlemleri kolaylaştıran daha rahat bir arayüz sunar. Karar zevkinize ve sunucuda kurulu olana bağlıdır.

Disk G/Ç yüksekse ne yapmalıyım?

Önce hangi sürecin neden yazdığını bulun: günlükler, veri tabanı, yedekleme olabilir. Ardından zamanlamayı kaydırın, önbellek ya da indeks ayarı yapın. Çözüm olmazsa daha hızlı disk veya daha yüksek plan düşünün.

VPS kaynak kullanımını izleme (htop, iostat, df)

SunucuGüvenlik

Ara…Ctrl K

Menü

1. Araçları kurun

bash

# Debian / Ubuntu
sudo apt update
sudo apt install -y htop sysstat

# AlmaLinux / Rocky (htop için EPEL gerekebilir)
sudo dnf install -y epel-release
sudo dnf install -y htop sysstat

sysstat paketi iostat, mpstat ve sar komutlarını sağlar.

2. Genel yük ve CPU durumuna bakın

bash

uptime
htop

uptime çıktısındaki üç sayı 1, 5 ve 15 dakikalık yük ortalamasıdır. Bu değerlerin CPU çekirdek sayınızı (nproc) sürekli aşması, sistemin bekleyen işle dolduğunu gösterir. htop içinde CPU çubukları, bellek çubuğu ve süreç listesi görünür. F6 ile sıralamayı değiştirip en çok CPU veya bellek kullananları üste alabilirsiniz; q ile çıkarsınız.

bash

nproc
ps aux --sort=-%cpu | head -n 10
ps aux --sort=-%mem | head -n 10

3. Bellek ve swap kullanımını kontrol edin

bash

free -h
vmstat 1 5

free -h çıktısında önemli olan available sütunudur; free değerinin düşük olması önbellek nedeniyle normaldir. vmstat çıktısında si ve so sütunları sürekli sıfırdan büyükse sistem swap yapıyordur ve bellek yetersizliği vardır.

OOM nedeniyle süreç öldürülüp öldürülmediğine bakın.

bash

sudo dmesg -T | grep -i -E 'out of memory|killed process'
sudo journalctl -k -b | grep -i oom

4. Disk alanını ve inode'ları izleyin

bash

df -h
df -i

Disk doluluğu yüzde 90'ı geçiyorsa harekete geçin. df -i inode kullanımını gösterir; çok sayıda küçük dosya (oturum, önbellek) inode'u bitirip alan boşken bile dosya oluşturmayı engelleyebilir. Alanı en çok kimin kullandığını bulmak için:

bash

sudo du -xh --max-depth=1 / 2>/dev/null | sort -h | tail -n 15
sudo du -xh --max-depth=1 /var 2>/dev/null | sort -h | tail -n 10

Log dosyalarının büyüdüğünü düşünüyorsanız sudo journalctl --disk-usage komutuyla systemd günlük boyutuna da bakın.

5. Disk G/Ç yükünü ölçün

bash

iostat -xz 2 5

%util değerinin sürekli yüzde 80-100 civarında olması ve await değerinin yüksek olması disk darboğazına işaret eder. %iowait yüksekse CPU, diski beklemektedir. Hangi sürecin disk kullandığını görmek için sudo apt install -y iotop (RHEL tabanlıda sudo dnf install -y iotop) ile kurulan sudo iotop -o komutundan yararlanabilirsiniz.

7. Geçmiş verileri sar ile kaydedin

Sorun anında orada olmayabilirsiniz. sysstat zamanlayıcısını açarak geçmiş verileri kaydedebilirsiniz.

bash

sudo systemctl enable --now sysstat
sar -u 1 3
sar -r

Debian/Ubuntu'da veri toplamayı ayrıca /etc/default/sysstat dosyasından etkinleştirmeniz gerekebilir; bu dosyadaki ENABLED değerini true yapıp sudo systemctl restart sysstat çalıştırın. sar -r geçmiş veriyi ancak ilk toplama turları kaydedildikten sonra gösterir.

8. Basit bir disk doluluk uyarısı kurun

Aşağıdaki betik kök dizin yüzde 85'i geçince sistem günlüğüne kayıt düşer. E-posta bildirimi için posta aktarıcısı gerekir; burada sade tutuyoruz.

bash

sudo nano /usr/local/sbin/disk-uyari.sh

bash

#!/bin/bash
KULLANIM=$(df / --output=pcent | tail -n 1 | tr -dc '0-9')
if test "$KULLANIM" -ge 85; then
  logger -t disk-uyari -p user.warning "Disk doluluk uyarisi: yuzde $KULLANIM"
fi

bash

sudo chmod 755 /usr/local/sbin/disk-uyari.sh
echo '0 * * * * root /usr/local/sbin/disk-uyari.sh' | sudo tee /etc/cron.d/disk-uyari

Doğrulama

bash

uptime
free -h
df -h
iostat -xz 1 3
sudo /usr/local/sbin/disk-uyari.sh
sudo journalctl -t disk-uyari --since today | tail

Beklenen sonuç: tüm komutların hatasız çalışması, yük ortalamasının çekirdek sayınızın altında olması ve disk doluluğunun güvenli seviyede olması. Uyarı betiğini test etmek için eşiği geçici olarak düşürüp günlüğe kayıt düştüğünü görebilirsiniz.

VPS kaynak kullanımını izleme (htop, iostat, df)

Bu rehberde ne yapacağız?

Gereksinimler

Adım adım VPS kaynak izleme

1. Araçları kurun

2. Genel yük ve CPU durumuna bakın

3. Bellek ve swap kullanımını kontrol edin

4. Disk alanını ve inode'ları izleyin

5. Disk G/Ç yükünü ölçün

6. Ağ bağlantılarına bakın

7. Geçmiş verileri sar ile kaydedin

8. Basit bir disk doluluk uyarısı kurun

Doğrulama

Sık karşılaşılan sorunlar

Güvenlik ve bakım notları

Sık sorulan sorular

İlgili sözlük terimleri

Bu kategorideki diğer rehberler