En az yetki ilkesi nedir?
En az yetki ilkesi (principle of least privilege), bir kullanıcının, uygulamanın ya da sürecin yalnızca görevini yerine getirmek için gereken minimum yetkiye sahip olması gerektiğini söyleyen güvenlik ilkesidir. Böylece bir hesap ele geçirilse bile saldırganın yapabilecekleri sınırlı kalır.
Bu ilke, güvenlik ihlalinin etkisini küçültmeyi hedefler. Yetki ne kadar dar tanımlanırsa hata, kötü niyet veya ele geçirme durumunda verilecek zarar o kadar sınırlı olur.
Neden önemlidir?
Saldırganlar çoğunlukla düşük yetkili bir hesapla içeri girer ve ardından yetkisini yükseltmeye çalışır. Her hesap gereğinden geniş yetkiye sahipse, tek bir sızıntı bütün sistemin kaybına dönüşebilir. Dar yetki, saldırganın ilerlemesini ve yatay hareketini zorlaştırır.
İlke yalnızca kullanıcılar için değil; servis hesapları, uygulamalar, veritabanı kullanıcıları, API anahtarları ve otomasyon betikleri için de geçerlidir. Yetkiler zamanla birikme eğiliminde olduğundan düzenli gözden geçirme gerekir.
Sunucu ve hosting ortamında
Linux sunucuda günlük işlerde root yerine sınırlı kullanıcı kullanılmalı, yönetici yetkisi sudo ile ve yalnızca gereken komutlar için verilmelidir. Web sunucusu, veritabanı ve uygulama farklı, düşük yetkili kullanıcılarla çalıştırılmalıdır. Dosya ve dizin izinleri gereğinden geniş olmamalıdır.
Veritabanı tarafında her uygulama için yalnızca kendi veritabanına ve gerekli işlemlere (örneğin okuma ve yazma) yetkisi olan ayrı bir kullanıcı tanımlanmalıdır; uygulamaya tüm sunucu yetkisi veren yönetici hesabı verilmemelidir. cPanel, Plesk ve DirectAdmin’de de her site için ayrı hesap kullanmak, bir sitenin ele geçirilmesinin diğerlerine yayılmasını azaltır.