systemd

systemd nedir?

systemd, modern Linux dağıtımlarında sistem açılışını ve hizmetleri yöneten init sistemi ve hizmet yöneticisidir. Sunucuda çalışan servisleri başlatır, durdurur, yeniden başlatır ve bağımlılık sırasına göre yönetir. Günlükleri toplayan journald da bu yapının parçasıdır.

Hosting sunucularında Apache, nginx, MySQL ve SSH gibi tüm hizmetler çoğunlukla systemd birimleri (unit) olarak çalışır. Bu nedenle sunucu yönetiminin günlük işlerinde systemd bilgisi gerekir.

Nasıl çalışır?

systemd, birim dosyalarıyla tanımlanan servisleri, zamanlayıcıları ve bağlama noktalarını yönetir. Servislerin hangi sırayla ve hangi koşulda başlayacağı birim dosyasında belirtilir.

• systemctl status, start, stop, restart ve enable temel komutlardır.
• journalctl -u hizmet ile bir hizmetin günlüklerine bakılır.
• Zamanlayıcı birimleri cron’a alternatif sunar.

Sunucu ve hosting ortamında

Bir hizmet çökerse systemd onu otomatik yeniden başlatacak şekilde yapılandırılabilir (Restart=on-failure). Böylece web sunucusu ya da veritabanı beklenmedik kapanmalardan sonra kendiliğinden ayağa kalkar. Hizmetlerin açılışta başlamasını systemctl enable belirler.

systemd ayrıca servisleri kısıtlamak için güvenlik seçenekleri sunar. systemd-analyze security komutu bir servisin yalıtım düzeyini puanlayarak iyileştirme önerileri sunar.

Nasıl uygulanır?

• Kritik hizmetler için Restart= ayarını tanımlayın ve otomatik yeniden başlatmayı etkinleştirin.
• Birim dosyalarını doğrudan değiştirmek yerine systemctl edit ile üzerine yazma (override) dosyası oluşturun.
• Servisleri sınırlamak için NoNewPrivileges, ProtectSystem ve PrivateTmp gibi yalıtım seçeneklerini değerlendirin.
• Gereksiz hizmetleri systemctl disable ile kapatın; saldırı yüzeyi küçülür.
• Günlük boyutunu journald ayarlarıyla sınırlandırın ve gerekirse kalıcı depolamayı etkinleştirin.
• Yapılandırma değişikliğinden sonra systemctl daemon-reload çalıştırın.

Sık yapılan hatalar

• Birim dosyasını düzenleyip daemon-reload yapmamak.
• enable ile start komutlarını karıştırmak; biri açılışı, diğeri anlık durumu belirler.
• Kullanılmayan servisleri açık bırakmak.
• Günlüklerin diski doldurmasına izin vermek.