Anlık görüntü (snapshot)

Anlık görüntü nedir?

Anlık görüntü (snapshot), bir sanal makinenin ya da depolama biriminin belirli bir andaki durumunu kaydeden geri dönüş noktasıdır. Değişiklik yapmadan önce alınır; bir sorun çıkarsa sistem birkaç dakika içinde o noktaya döndürülebilir.

Anlık görüntü hızlı ve kolaydır, ancak tam anlamıyla bir yedek değildir. Aynı depolama üzerinde durduğu için disk arızasında ya da fidye yazılımı senaryosunda asıl veriyle birlikte kaybolabilir.

Nasıl çalışır?

Anlık görüntü alındığında orijinal disk dondurulur, sonraki değişiklikler ayrı bir fark dosyasına yazılır. Geri dönüldüğünde bu fark dosyası atılır ve sistem eski haline döner.

• Fark dosyası zamanla büyür; eski anlık görüntüler performansı düşürebilir.
• Çalışan bir makinenin anlık görüntüsü bellek durumunu da içerebilir.
• Veritabanı gibi uygulamalarda tutarlılık için uygulama düzeyinde hazırlık gerekebilir.

Sunucu ve hosting ortamında

VPS panelleri ve hipervizörler (Proxmox VE, VMware ESXi vb.) anlık görüntü özelliği sunar. Sistem güncellemesi, büyük yapılandırma değişikliği ya da yazılım kurulumu öncesinde almak yaygın bir güvenlik alışkanlığıdır.

Uzun süre silinmeyen anlık görüntüler depolama alanını doldurabilir ve sanal makinenin disk performansını ciddi biçimde düşürebilir. Bu nedenle değişiklik başarıyla tamamlandıktan sonra silinmelidir.

Nasıl uygulanır?

• Riskli bir değişiklikten önce anlık görüntü alın ve işlem sorunsuz tamamlandığında silin.
• Anlık görüntüleri uzun süre saklamayın; geçici geri dönüş noktası olarak görün.
• Gerçek yedekleri sanal makineden ve depolamadan bağımsız bir konuma alın.
• Veritabanı çalışırken tutarlı görüntü için uygulamayı kısa süre durdurmayı ya da uygun araçları kullanmayı değerlendirin.
• Geri dönmeyi önceden bir test makinesinde deneyin.
• Anlık görüntü oluşturma ve silme yetkisini yalnızca yetkili kişilere verin.

Sık yapılan hatalar

• Anlık görüntüyü yedek sanmak.
• Eski anlık görüntüleri aylarca silmemek.
• Geri dönüşün, o andan sonraki verileri de sileceğini unutmak.
• Birçok anlık görüntüyü zincirleme biriktirmek.